|
|
<P><FONT size=3>古代汉语中分为平、上、去、入四声,而现代汉语则由阴平、阳平、上声、去声构成,因此从古代到现代语音变化可概括为八个字:平分阴阳,入派三声(入声合入到平、上、去三声中)。即我们现在说的普通话里已经没有入声(但是有些方言里还保留有部分入声)。古人作诗讲究平仄,如果以现代汉语来看,阴平、阳平属于平声,上声、去声属于仄声,现在普通话里不存在的入声也属于仄声。这样就会出现一个问题,即现代汉语中的阴平、阳平中的一些字,虽然在今天看属于平声,但是如果它们是由古代汉语中的入声转化来的,那么在古代就应该归入仄声,而非平声。</FONT></P>, E+ b0 {7 V1 C3 |4 x, ^; d7 D
<P><FONT size=3>下面的表列出了一些常用字,它们今读阴平、阳平,但在中古时期却是入声字。同时需要补充的是,鼻音韵尾(<FONT face="Times New Roman">n</FONT>、<FONT face="Times New Roman">ng</FONT>)的平声字在这里查不到,就是说不必再从表中查找,可直接认为是平声。</FONT></P>% N/ M0 Y2 A W! ?% U# W
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"></FONT></FONT>
6 K8 l+ Y7 h. v0 V<P>3 |/ B1 k2 L1 L* h
<P><FONT size=3> B:八捌,拔跋魃,白,薄雹,逼,荸,瘪鳖憋蹩,别,亳孛勃渤脖钹舶伯铂魄(落魄)柏(柏林)泊箔博搏踣拨剥;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
- ` o0 s7 [# e0 B8 |! v<P><FONT size=3> C:擦,插锸,察,拆,吃,出,戳,撮;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
* Q& r! w+ e) e- q0 ?9 |' Q7 o<P><FONT size=3> D:答搭,达鞑耷褡妲怛靼,纛,得德,滴,迪的籴镝嫡狄逖荻涤敌笛,跌,谍蝶牒喋蹀碟迭叠垤,督,毒笃独髑读犊黩渎椟,咄掇,度(揣度)铎夺;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
/ W9 H1 [6 @9 H+ ]9 ]6 Y4 E<P><FONT size=3> E:额;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>- a6 F. p# l j4 M5 m- r( q( J
<P><FONT size=3> F:发,罚乏伐筏阀,佛,缚(缚药),服伏袱弗拂福幅蝠;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
( @4 `3 o# Q5 o! E<P><FONT size=3> G:割胳格咯骼阁搁疙鸽革鬲隔<FONT face="Times New Roman">[</FONT>木鬲<FONT face="Times New Roman">]</FONT>膈嗝,刮聒,郭,国蝈虢;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>/ @9 X: B+ H* V
<P><FONT size=3> H:哈,蛤(蛤蟆),喝,合盒盍曷涸翮核劾鹘纥,黑嘿,忽惚,滑猾,豁,活;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>' ^- Y: A0 ]- u8 j% K. M% _5 i
<P><FONT size=3> J:疾迹积激击唧缉绩,及汲极级圾急蒺嫉辑集给藉籍脊鲫棘即姞殛亟戢,夹浃,铗颊,截桀杰竭碣揭捷睫婕洁颉结拮鲒接节疖劫孑,掬鞠,菊桔局跼,绝掘崛倔撅厥橛镢蹶蕨獗决诀抉角(角色)桷觉谲爵噱攫;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>$ d( Z" y, P5 D7 r& N5 _2 Q
<P><FONT size=3> K:嗑瞌颏壳咳,哭窟;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>. T9 O2 f& d8 r. E- X
<P><FONT size=3> L:拉邋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
. |1 x- E+ l) h* T<P><FONT size=3> P:拍,劈,撇,泼,扑,仆璞瀑;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>( Y0 I' _( d q, w/ b" F
<P><FONT size=3> Q:七染漆戚,掐,曲,缺阙;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
$ j6 D2 P9 L* \; \, v" u<P><FONT size=3> S:塞,杀刹铩煞,勺芍杓,舌折,失湿虱,十拾石食蚀实什识,叔,孰熟塾赎淑秫,刷,说,俗,缩;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
5 j" \. e* P& g# j5 `<P><FONT size=3> T:踏(踏实)塌遢,踢剔,贴帖,突凸秃,托脱;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>- K1 z. V+ D1 z% `, b
<P><FONT size=3> W:挖,屋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>9 z" y9 D/ R& s4 w
<P><FONT size=3> X:膝昔惜吸息熄媳析淅晰悉锡夕汐,习席袭隰檄,侠狭峡匣狎辖瞎黠,挟叶(叶韵)胁协歇蝎,薛,学穴削;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
/ J2 g/ B3 z3 t& m<P><FONT size=3> Y:鸭押,一壹揖,约曰;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
- S0 ]( h7 s: Z, O3 w# E<P><FONT size=3> Z:杂匝鉔,凿,则责帻箦泽择,贼,炸(油炸)铡闸轧(轧钢)扎札,摘,宅翟,着(着急),蛰螫折哲蜇摺辄辙,只(一只)织汁,直值植殖侄执职踯,粥,轴妯,逐烛竹筑竺,卓桌捉拙,琢啄灼酌茁浊斫濯</FONT></P>
- n7 P m& t1 O4 J<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">2 b8 b5 F; R W' u0 r
<P></FONT></FONT>+ [. ~# Q2 ?# I; |! V
<P>
8 P3 x% y1 b2 \<P><FONT size=3>以上引自</FONT></P>/ G9 s0 m# w9 K" `4 _+ [1 ^4 w
<P><a href="http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm" target="_blank" ><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm</FONT></A></P>
( D0 p* p F0 V+ Z/ m0 {<P><FONT size=3>是介绍楹联知识的网页,其中部分摘自余德泉的《对联通》一书。我手头有王力主编的《古代汉语》的附录中的《中古常用入声字今读阴平、阳平字表》,可惜本人不会五笔,打这些字出来恐怕难度太大,只好大致引用了一下,以后会对以上的引用做修改补充。</FONT></P>) L5 @0 b$ d+ I; ?2 x7 t: }& {, f( k
<P><FONT size=3>下面以诗为例略加解释。</FONT></P>( Z5 P$ c$ w( F0 H4 x& _
<P><FONT size=3>上联<FONT face="Times New Roman"> 1 </FONT>白日依山尽,<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>. q. G/ v& T/ z8 b
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 2 </FONT>黄河入海流。―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-</FONT></P>
. a, r1 ^" H+ X. j1 ~<P><FONT size=3>下联<FONT face="Times New Roman"> 3 </FONT>欲穷千里目,<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT></FONT></P>9 A" Q$ l* X) ~! T: M/ b
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 4 </FONT>更上一层楼。<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-</FONT></P>
! T& X7 Z0 Y3 ^. I. v# ?<P><FONT size=3>我们先根据上表标出这首诗的平仄。对于第一句来说,“白”字读阳平,因此需要我们的特殊注意,上表中有出现,说明在古代“白”读入声,此处应标仄声。“依”、“山”读阴平,但是上表中没有出现,因此仍然标平声。“日”和“尽”不属于阴平、阳平,因此不必查表,直接标仄声就可以了。其实对于以鼻音做韵尾的“山”来说,也不必查表,可直接认为是平声。其余三句同理。</FONT></P>/ W. j: A- a! b5 Q' B% k" G
<P><FONT size=3>下面是我所要讲的<FONT color=#e61a1a>重点</FONT>之处了,第一点提到的平仄,指每句的第二、四两字,其余字则没有这些限制。第三点请看括号中说明。此处还是主要以这首五言诗为例,对于七言诗来说,以下几点就是指每句的二、四、六三字而言了。</FONT></P>( n: _# C5 _) O( g5 g; {" l8 I: Y' c
<P><FONT size=3><FONT color=#e61a1a>第一</FONT>、从每句中来看,平仄是相间的;从每联中看,平仄是相反的,上联后句与下联前句平仄相同。前者就是说“日”与“山”,“河”与“海”,“穷”与“里”,“上”与“层”,平仄要交错,不能相同。后者是说上联中前句“日”和“山”与后句“河”和“海”平仄正好相反,下联也是如此,而上联后句(诗的第二句)中的“河”和“海”与下联前句(诗的第三句)中的“穷”和“里”平仄则相同。</FONT></P>2 W' Y, W& d+ P1 ~( m" e+ R! v
<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、每句句末不能出现连续的三个平声。这一点也可说成五言仄起平收句、七言平起平收句倒数第三字非仄不可。如</FONT></P>8 }; `; U8 p, e0 d+ p; J v
<P><FONT size=3>更上一层楼<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT> -<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>& ?! h0 y- ^% a3 r
<P><FONT size=3>更上三层楼<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>― ― ― 错误</FONT></P>
2 p1 d% }. t5 o' h% L+ N; ~. p<P><FONT size=3>轻舟已过万重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>- j( a; Z y9 R T; y% l
<P><FONT size=3>轻舟已过千重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>
) P" A$ I( |" z! \" @6 ]2 O<P><FONT size=3><FONT color=#ee1111>第三</FONT>、五言诗中的平起平收句(第二字为平,末字为平),七言诗中的仄起平收句(第二字为仄,末字为平)中第一、三或第一、三、五字中必须有一个平声,否则就是“孤平”。如</FONT></P>
1 a% p) F" \* g1 T% q, Z<P><FONT size=3>黄河入海流<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
& W5 ^! f$ R& k* ?1 r s1 S- @3 x3 q! V<P><FONT size=3>大河入海流<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>4 y* e$ W7 N1 S% o5 i* X7 V
<P><FONT size=3>千里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>, x6 ^( x2 g) y9 q) F
<P><FONT size=3>万里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>8 s' k" q: f; K& ^8 T/ ~7 F
<P><FONT size=3>万里武昌一日还<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>
1 d2 X4 u; L% f<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
/ E- W6 S+ g7 G" u4 ?; R0 e<P></FONT></FONT>
+ Y1 w5 v0 D$ d# G# W( j$ R# b<P>
+ K/ g, z; X$ ^$ A<P><FONT size=3>————————————————————————</FONT></P> Q, C) K" K6 {, a8 m) Y
<P>% i$ M" {* g$ M# j! [% b
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
0 i5 P3 _" _ [! z! l& l4 Q' E4 s* t' I; i& q/ P8 X
5 z2 F' c3 V9 g. q
% ~& l- h* g- I8 Q/ @) V7 K
<P><FONT size=3></FONT>
1 |7 c$ R, {; d' }; j4 j$ |<P>( ]" [9 @3 C$ k0 h
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>3 R9 y+ q d' R$ R+ W6 u* `) V
<P><FONT size=3>下面再补充新的内容:</FONT></P>
* z; M5 G! D+ A. y3 K9 y5 v<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、古代有的字有多个读音,如“探”既可读成现在的去声,也可读成阴平;“玩”可读成阳平和去声;“看”可读成去声和阴平。</FONT></P>( N& v: a" U I
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、现代轻声之类古读本调,如“着”、“了”、“过”。</FONT></P>
, ~4 L5 s, b7 a0 Y' R<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、变调之类按本调处理,如“野火烧不尽”中“不”应读成去声而不是按变调读成阳平。</FONT></P>
- q$ f# i8 V* L9 V" e<P>% w3 U, n' l6 L! q8 P+ I% a9 ]
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>9 @% r0 v( j6 z. l4 Q" ?& Z
<P>
/ a, G7 j4 K) I; W' w4 M$ v& D<P>9 O- t% H- G% Q6 H" G# W+ [/ m
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>" I' j8 z; n) b* q* |
<P>
& w$ z# X3 u4 ^; }7 t9 c<P><FONT size=3>下面介绍一种特殊的规则——<FONT color=#f70909>变格</FONT>(也叫<FONT color=#f70909>拗-救</FONT>)</FONT></P>
: E" b- L* F$ w4 Y6 y<P>$ [# k" W: a+ Z8 J! y
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
6 R+ B1 ~; r7 f' B* E<P> n6 P9 M/ L4 {
<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第一</FONT>、句中的拗救。</FONT></P>
1 s3 @+ D, W4 R& x& _+ g/ ~<P>1 d( r$ e$ T8 w- E) U
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
+ [0 h' n% _" F# J- s' N<P>
$ w n; S9 `% g8 V& p<P><FONT size=3>无为在歧路,儿女共沾巾。</FONT></P>- V" e8 Q% V( j' n8 ^
<P><FONT size=3>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
$ ]9 p9 \) o/ k7 v- ~6 Q<P><FONT size=3>“无为在歧路”中平仄不符合前面介绍的规则,但是属于一种常见的变格,即用第三个字的仄声补救第四个字的平声(差不多相当于这样一看就把“歧”当成仄声了)</FONT></P>
- J" ? s" w+ W1 U9 x<P><FONT size=3>同样的还有</FONT></P># E; F8 D2 e3 A8 M" h9 s
<P><FONT size=3>回看射雕处,千里暮云平。</FONT></P>
4 R! Y5 e+ P7 [5 W! J<P><FONT size=3>其中需要注意的是“看”要读成阴平而不是去声。(不懂的罚看前面的内容)</FONT></P>2 G! U& t! r* \% g$ ^4 j
<P>
3 b% w1 y0 x0 Q0 C$ o- \9 C; l. }0 g<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
) k5 u- P: |; v; G$ n/ e<P>
) z7 U+ Z3 j, s1 t7 d' r3 h<P><FONT size=3>千载琵琶作胡语,分明怨恨曲中论。</FONT></P>
) a7 f/ F/ [7 M9 Y" g; I<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>――<FONT face="Times New Roman">| </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
9 i- ]/ B" z4 H! }+ C<P><FONT size=3>“千载琵琶作胡语”中第二、四、六三字也不符合规则,但也是常用变格,这回用第五个字“作”(仄声)来补救。</FONT></P>
, S. {. Q+ g9 E<P>
1 u# @) f# O" Q<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>) Z0 t; T% U) j& K" I7 Y0 D) x
<P>
' h5 O$ ]+ n0 w<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、出句拗,对句救</FONT></P>
$ ]( p% C! l( k1 s! l0 X0 M<P>
% q' q2 O: X# X/ z4 p3 k3 L<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
: `$ }7 ~9 z- r' f<P>" _4 `; |3 j- D @
<P><FONT size=3>野火烧不尽,春风吹又生。</FONT></P>
6 d1 h l0 J$ o<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">| |</FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-</FONT></P>
$ }3 {4 L9 P" b<P><FONT size=3>第一句第四字“不”用下一句第三字“吹”补救。</FONT></P>
; G. A1 V$ A/ _' q5 P; k<P><FONT size=3>一身报国有万死,双鬓向人无再青。</FONT></P>
, ~5 x4 m- N& m% n! a<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman">| | | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―</FONT></P>0 n7 G" G/ C3 E, L
<P><FONT size=3>第一句第六字“万”用下一句第五字“无”补救。</FONT></P>0 V2 k6 `" h k5 m0 w. o4 _. G
<P><FONT size=3></FONT></P>
% l& \1 z/ `6 K& K& q M<P><FONT size=3></FONT></P># p$ q. N0 q. M0 u" ~6 A
<P><FONT size=3>变格因为唐代许多诗人都用,因此就成了正确用法了,而且这样用还会显得专业^_^</FONT>
" |/ r& W/ w1 D a<P>
7 a) Q8 ~7 ^7 T5 D& [2 S# N<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
4 M, T, ?" _5 l1 C
; C9 ~8 Z6 b8 Z7 r& ~& _6 [: M* G5 b3 f# [8 t; ~* b: t
[此贴子已经被作者于2006-5-16 23:17:14编辑过]
/ [; {, t" x2 C |
|