|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>3 n: m" H! c; @9 M8 A
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>/ Y' S E' O7 Y
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
" C8 T6 n8 D( L Z) t4 U' }- s<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
3 J/ ^& |/ }/ C" o3 ~) e/ Z<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P># C% o1 @9 a' V9 Y! ?3 K
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>8 t" D9 @, q2 p. }6 ^9 \8 p
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>3 ]& \4 t) W3 H+ a: q% h5 t! ~4 {
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
, m6 @- x; y+ `% R<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
0 r4 x q# q! T6 x- e; g<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
. z4 [; b Y: Y3 a6 j: B5 X0 G<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
" X/ j1 W$ Z+ r<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
' r1 B& i2 t1 W3 O<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>4 }5 @2 U$ t! m
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
5 _$ o- X. n9 n: i" e: _* v<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" k" n( {" p8 u% A+ z! K<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>: [% M9 D. C0 l- E. ^5 l
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>. q; J2 D3 r3 B, ~
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
% \! D! e/ l K) j! i) e, @% o4 ~: n<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
4 v w, p) t, ~, r: Y1 {<P >(一)流水对<p></p></P>7 s4 H8 f, u T1 ?3 \3 M+ }7 D
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>; f3 t6 A1 A8 U5 z }8 @3 x) ?
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
) R2 t' p6 d1 C5 C" q* t<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>. m' T& v+ Y2 [9 [. w+ H3 H" c
<P >(二)借对<p></p></P>- m* s8 ?6 g0 j; s0 y8 W
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>9 `+ E' y0 E1 t6 O# }& a4 V6 I+ a
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>6 f' s. H' F! y# p
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
' a" }( Z$ x; u4 o<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>/ p1 h% I' v7 k u2 Z$ J% A ?
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> g( @! z% y4 L: a
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>% Y) Q# g8 M4 m0 O/ E5 s) U
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P># n( _, C2 A" G, c# f" y. J3 O( i! X
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>4 k8 w0 \: s1 t- c# |
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" g" C& i B3 |: h; p0 K1 E5 u<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>* R; e4 w" q' }
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
! g, d5 F* D8 K8 v& z" U<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% J' p3 k" o+ z! _- u" z% f( @
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>9 i( Y7 ~3 j# {. ]& W* }7 ? A
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
6 w- @- [2 J) ?, s# a' o2 x<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|