|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>0 h) R! V" O I# z* I' q9 v
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
4 ^& m ?) ?4 a) k' A) x' O, m<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
/ r k& [) G( A: e<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
9 b% a. Q) A5 l; @# w<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
# R! j3 E# S$ a0 U1 M<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
6 G; K6 l) f0 g; F<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>7 S9 A/ A# @1 o. n
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 _8 J3 q6 o5 {$ D7 W9 k
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>1 f. v) e, c2 M- T
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>* L5 V2 \/ s* L4 | K: n) c) _
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
! B, f6 Z, z) M2 |<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>& [. ?( B. k1 E- b7 F' r: g
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
, @" ~: A0 H% o) ^<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
% j3 e, ]: J! Y% C- Z' Q<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>& Y4 C5 X5 L9 E8 \ F! N4 ^8 w
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 D$ W, e( O2 B<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>: o( S" H' o* L3 c" W
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>3 A/ d2 D: d+ T5 p' j% ~# s7 D( {, {% v
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
y; v r0 T5 q+ q; C# X- f* a<P >(一)流水对<p></p></P>
& c2 Y5 O' I, c<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>- ] m/ T4 Q, N8 g+ F/ B9 X
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>4 `" y3 j" u* a% a6 P# c! e
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
5 j8 m( B4 a' j5 t% r<P >(二)借对<p></p></P>% Q5 Z8 j1 v/ K( n
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>! F9 a ^; ~: l* q" ~1 T. V
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
4 g F: b4 l; ~, ?2 i8 W<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
% p1 R3 l" d2 [1 u<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
- y# w3 n) {5 \<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
. i' G, `( i, [8 P/ @<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
- S( d9 ?7 I% A. w<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>$ ^' A' z4 D4 C( @9 j& S
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>. G- R! P4 @. G9 O4 @# `
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>( Y2 {( c9 t/ A# T2 e6 w
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>) t& ~" A/ v4 \. e) a/ S
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
. X* E" V! {+ t4 S Y$ V6 G1 u<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
4 U) |$ @' O9 k% d; C( B<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
d, O7 j" u P/ W" V3 @<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>* U9 I8 |9 d# Z7 t5 D' [9 E
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|