找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2726|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>& J4 ~! G; [$ Z# |
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>4 d) I/ ?8 F! ?7 P
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
! w& @& X2 K: d. f, x<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>) x% i& N  L% L8 v2 e
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
6 O( o9 g3 M. l! K% Z<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
. E& D4 T  `! _) I<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
: j# p5 C7 C; p% ?) b$ b5 ]; |<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
  y  p- F9 c% b% P4 f2 R<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>4 N, E% u6 J7 H$ F' c, r2 }
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>2 @4 M% @5 R# T! T7 {/ h* M
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
7 b$ i& f" ~5 T* x3 R3 q0 f# Z<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>7 u$ ]! U. A+ H
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
# w% ?& @7 v( Z  [/ Q. i9 M: j9 V<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
" p9 b4 v% u) M<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>) K  C8 ^8 z3 X! P& M+ W) [1 T! s& t
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>3 z: X" I7 _5 }5 T$ }
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
$ R2 ]& Z$ a% l0 U) [<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
& a1 p! K* {: m2 X8 y<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>6 u  \" ?- H6 T: N% }. }* _2 n
<P >(一)流水对<p></p></P>
+ `; L6 U9 `9 c<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
5 E: F) X& P2 `7 K/ H" _# K<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
( r; h, l6 {& P- @1 o6 m<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
% I# |& C* T! r  T) L# `# L<P >(二)借对<p></p></P>7 b/ f/ j; Q" P0 ~4 j
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
: F0 |, C+ V1 f: h6 Y+ C0 |<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! I* \1 Z+ W+ A* i3 {4 c1 A
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
* B" ]' r/ H; ^* Z3 x/ f9 m<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>3 C, t9 j, e9 {* \) X' J, Y( h  L
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>: o7 R+ i9 g8 D* D, T' y
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>( ?" v+ |2 i8 m( g* s  B
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
$ o& h# f9 t+ a7 X$ e<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>5 c. N9 m- a0 h/ }# ^$ Z/ G
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
( j" w- {* [5 v7 [* Z. {<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
+ f. l1 m; L. p/ S" N- @4 s<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>6 M/ ]8 \( c) t# Z6 M  F
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>1 C5 e/ o( R; b6 p" s! m' [' s
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
5 r& H. i1 j) Q* ]<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
( ?. i& k" ^% p/ W<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-4-22 00:36

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表