找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2733|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>
+ d% e+ N+ g' j. J5 d- L<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>+ N& _' ]( N' J$ \5 G
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>! l0 ?' q7 S' k! Y
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P># e0 p8 S9 e8 L7 u# l  h8 Y
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
" \/ F3 c$ G+ P$ o# h; G, E<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>' W% _, a6 H7 K7 r2 a1 n4 m
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
: X' p* A+ M/ |" l<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>3 k, k7 m: D( X% a* c7 r9 n& \
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
5 s2 \9 E4 \' B4 U: T<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
# P8 s$ t& m9 _! L( n4 ~; F2 H7 j( }<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>! x2 x' w1 n* L
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>% J( z  U& D9 T; b  `& ?
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
( C3 L  M3 I! C( n' O, X& W<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
8 p* Q3 R9 ]8 v9 N<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>, ]' C1 Z) O  s$ H" B
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" C8 N! i* m6 a: c. ], j6 R( b! p0 `+ W<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>8 y  a* f% v. K& q! i1 \6 t
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P># ^% w' u/ F8 P. ?
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
* V+ ~) W2 R3 L4 J; _7 R4 a' L9 G<P >(一)流水对<p></p></P>
. a/ y! i% U. Q4 D6 `* S/ _5 n3 w<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
( }8 Z! @' K- v<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>! K  w6 y6 ]0 @0 e& p$ R5 x
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
5 [: ~. f, J% W. O" m<P >(二)借对<p></p></P>
: r3 q! z1 p; [, ]/ m<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>2 z$ _5 V9 o+ Q. Y+ i/ b$ ~# B6 i( [
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
& k. Z1 t( u: [1 S<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>9 ^6 B& M. r! {7 y; l7 d1 e; N/ ~4 g, q" ?
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>0 d) ^8 x& v1 b
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% h7 ?0 e# W' |6 H' Z- w* N
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>' a) ], G8 L) `8 \, Q( D) K
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>* w8 o3 I4 k" r* ~* w1 j% @
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
$ F* S8 z/ G+ P1 M- V: V<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>  l$ ~/ `' s+ U3 D
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
- S' W+ I% h. _% I' T, e# J<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
' E9 T* n$ J$ S1 f( x3 N1 V, X<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
, p2 q/ v  N7 G# D4 u+ m<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
. R; N% u& `  P<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
3 r; E, ]: V9 Y) H7 L, N$ l  V$ ^( e<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-4-25 18:22

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表