<P><FONT size=3>古代汉语中分为平、上、去、入四声,而现代汉语则由阴平、阳平、上声、去声构成,因此从古代到现代语音变化可概括为八个字:平分阴阳,入派三声(入声合入到平、上、去三声中)。即我们现在说的普通话里已经没有入声(但是有些方言里还保留有部分入声)。古人作诗讲究平仄,如果以现代汉语来看,阴平、阳平属于平声,上声、去声属于仄声,现在普通话里不存在的入声也属于仄声。这样就会出现一个问题,即现代汉语中的阴平、阳平中的一些字,虽然在今天看属于平声,但是如果它们是由古代汉语中的入声转化来的,那么在古代就应该归入仄声,而非平声。</FONT></P>
9 k. W/ }2 N6 @<P><FONT size=3>下面的表列出了一些常用字,它们今读阴平、阳平,但在中古时期却是入声字。同时需要补充的是,鼻音韵尾(<FONT face="Times New Roman">n</FONT>、<FONT face="Times New Roman">ng</FONT>)的平声字在这里查不到,就是说不必再从表中查找,可直接认为是平声。</FONT></P> C4 S7 }1 |6 b) y- U
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"></FONT></FONT>% H& n& C, m: q8 Y$ E' R
<P>* B; G- L! A5 N1 ^
<P><FONT size=3> B:八捌,拔跋魃,白,薄雹,逼,荸,瘪鳖憋蹩,别,亳孛勃渤脖钹舶伯铂魄(落魄)柏(柏林)泊箔博搏踣拨剥;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
- \: c _: M b<P><FONT size=3> C:擦,插锸,察,拆,吃,出,戳,撮;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
& U4 F6 R/ y( f5 y: Z. `5 m4 Z<P><FONT size=3> D:答搭,达鞑耷褡妲怛靼,纛,得德,滴,迪的籴镝嫡狄逖荻涤敌笛,跌,谍蝶牒喋蹀碟迭叠垤,督,毒笃独髑读犊黩渎椟,咄掇,度(揣度)铎夺;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
8 @+ X& K7 W* ~& D7 r g- A<P><FONT size=3> E:额;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
7 g$ q$ n# X. M( m, a5 G* l% e<P><FONT size=3> F:发,罚乏伐筏阀,佛,缚(缚药),服伏袱弗拂福幅蝠;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>( f1 [7 D( T4 u9 Z; N# a
<P><FONT size=3> G:割胳格咯骼阁搁疙鸽革鬲隔<FONT face="Times New Roman">[</FONT>木鬲<FONT face="Times New Roman">]</FONT>膈嗝,刮聒,郭,国蝈虢;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>- S0 i2 |, _! t; Z9 F
<P><FONT size=3> H:哈,蛤(蛤蟆),喝,合盒盍曷涸翮核劾鹘纥,黑嘿,忽惚,滑猾,豁,活;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
' U) l4 c2 H) Y% a3 R<P><FONT size=3> J:疾迹积激击唧缉绩,及汲极级圾急蒺嫉辑集给藉籍脊鲫棘即姞殛亟戢,夹浃,铗颊,截桀杰竭碣揭捷睫婕洁颉结拮鲒接节疖劫孑,掬鞠,菊桔局跼,绝掘崛倔撅厥橛镢蹶蕨獗决诀抉角(角色)桷觉谲爵噱攫;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
! ^8 ~. t; v$ F9 B6 @9 R8 S5 P<P><FONT size=3> K:嗑瞌颏壳咳,哭窟;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
7 {5 D& ?# @4 R6 A<P><FONT size=3> L:拉邋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
$ P5 m% ]* l8 |# K+ P9 ]: ^/ M C' y6 f<P><FONT size=3> P:拍,劈,撇,泼,扑,仆璞瀑;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P># C6 o( `/ i5 i( _0 W3 X
<P><FONT size=3> Q:七染漆戚,掐,曲,缺阙;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>$ b: d j! l U) ^; V
<P><FONT size=3> S:塞,杀刹铩煞,勺芍杓,舌折,失湿虱,十拾石食蚀实什识,叔,孰熟塾赎淑秫,刷,说,俗,缩;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
6 w4 {! t! |* Z: l9 O7 P3 L3 q# A<P><FONT size=3> T:踏(踏实)塌遢,踢剔,贴帖,突凸秃,托脱;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
$ W$ m+ N! l# G2 I<P><FONT size=3> W:挖,屋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
% U* A1 w# v- v- W& r- B$ }, O<P><FONT size=3> X:膝昔惜吸息熄媳析淅晰悉锡夕汐,习席袭隰檄,侠狭峡匣狎辖瞎黠,挟叶(叶韵)胁协歇蝎,薛,学穴削;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>; u/ |* O4 F8 o+ t5 b
<P><FONT size=3> Y:鸭押,一壹揖,约曰;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P># G/ X( x# r% R; d( A- E
<P><FONT size=3> Z:杂匝鉔,凿,则责帻箦泽择,贼,炸(油炸)铡闸轧(轧钢)扎札,摘,宅翟,着(着急),蛰螫折哲蜇摺辄辙,只(一只)织汁,直值植殖侄执职踯,粥,轴妯,逐烛竹筑竺,卓桌捉拙,琢啄灼酌茁浊斫濯</FONT></P>
& i; i: U; I1 E<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
4 S s$ ^2 k: n' U# S- B<P></FONT></FONT>+ \# z. ]6 u3 d$ b+ f K8 C
<P>
Y. n: C% I" u' {: i<P><FONT size=3>以上引自</FONT></P>$ l: y; w+ x. k! f8 y5 ?8 n
<P><a href="http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm" target="_blank" ><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm</FONT></A></P>( G& e( D0 D2 I
<P><FONT size=3>是介绍楹联知识的网页,其中部分摘自余德泉的《对联通》一书。我手头有王力主编的《古代汉语》的附录中的《中古常用入声字今读阴平、阳平字表》,可惜本人不会五笔,打这些字出来恐怕难度太大,只好大致引用了一下,以后会对以上的引用做修改补充。</FONT></P>, e, K- w+ O( B+ b( B' s
<P><FONT size=3>下面以诗为例略加解释。</FONT></P>
+ d& J8 V6 H: h" o3 t<P><FONT size=3>上联<FONT face="Times New Roman"> 1 </FONT>白日依山尽,<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P># o; ]8 E R$ N5 T, C- A: ~& z; ^
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 2 </FONT>黄河入海流。―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-</FONT></P>' g0 l. _# Z( s% o
<P><FONT size=3>下联<FONT face="Times New Roman"> 3 </FONT>欲穷千里目,<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT></FONT></P>9 \' W+ j' K9 v' S
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 4 </FONT>更上一层楼。<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-</FONT></P>2 w& f9 k! n+ h8 y+ B
<P><FONT size=3>我们先根据上表标出这首诗的平仄。对于第一句来说,“白”字读阳平,因此需要我们的特殊注意,上表中有出现,说明在古代“白”读入声,此处应标仄声。“依”、“山”读阴平,但是上表中没有出现,因此仍然标平声。“日”和“尽”不属于阴平、阳平,因此不必查表,直接标仄声就可以了。其实对于以鼻音做韵尾的“山”来说,也不必查表,可直接认为是平声。其余三句同理。</FONT></P>
7 r' n4 s' C0 Y6 J<P><FONT size=3>下面是我所要讲的<FONT color=#e61a1a>重点</FONT>之处了,第一点提到的平仄,指每句的第二、四两字,其余字则没有这些限制。第三点请看括号中说明。此处还是主要以这首五言诗为例,对于七言诗来说,以下几点就是指每句的二、四、六三字而言了。</FONT></P>
% Q( x! x1 m; S) D- Q2 ^' {* A<P><FONT size=3><FONT color=#e61a1a>第一</FONT>、从每句中来看,平仄是相间的;从每联中看,平仄是相反的,上联后句与下联前句平仄相同。前者就是说“日”与“山”,“河”与“海”,“穷”与“里”,“上”与“层”,平仄要交错,不能相同。后者是说上联中前句“日”和“山”与后句“河”和“海”平仄正好相反,下联也是如此,而上联后句(诗的第二句)中的“河”和“海”与下联前句(诗的第三句)中的“穷”和“里”平仄则相同。</FONT></P>
5 N- v* L: ~- V* l7 A- r. o<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、每句句末不能出现连续的三个平声。这一点也可说成五言仄起平收句、七言平起平收句倒数第三字非仄不可。如</FONT></P>
8 s" ~2 d5 k2 x) z; b<P><FONT size=3>更上一层楼<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT> -<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
$ a& n7 G' Q% l<P><FONT size=3>更上三层楼<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>― ― ― 错误</FONT></P>% U7 } E1 ]" R' u) J( J/ m: t
<P><FONT size=3>轻舟已过万重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
2 }; M. i4 u; S4 C5 l2 m% P<P><FONT size=3>轻舟已过千重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>2 K( |! ~9 h; X" a, a3 N8 m
<P><FONT size=3><FONT color=#ee1111>第三</FONT>、五言诗中的平起平收句(第二字为平,末字为平),七言诗中的仄起平收句(第二字为仄,末字为平)中第一、三或第一、三、五字中必须有一个平声,否则就是“孤平”。如</FONT></P>: N) O; O, l; J: @* @/ y* ^& K
<P><FONT size=3>黄河入海流<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P> G4 H8 J! F* e2 V. x2 Z
<P><FONT size=3>大河入海流<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>4 }8 K2 n8 o3 ]$ ` e2 C2 \
<P><FONT size=3>千里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
L8 {5 ^% d2 @# @ _# ^' Y, _<P><FONT size=3>万里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>. E- B+ G$ ^0 C" _
<P><FONT size=3>万里武昌一日还<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>
* q- x/ ^. w9 f* }* ^<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">
' S' d1 H0 A7 k0 V' r9 ]0 m<P></FONT></FONT>: |9 k3 D8 `: D9 A
<P>) W5 N% y% w. p/ F3 p( _
<P><FONT size=3>————————————————————————</FONT></P># z% A# W) X8 y% [3 [
<P>2 _. b3 Y T. P
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>) r" _/ N% P, q! e
0 I. c6 p! s, M- u: U0 i9 J- `/ f) s* n" ^; }9 p9 P
- @$ R! J% P) M" T<P><FONT size=3></FONT>* J( p, Y; m7 Z5 @
<P>
& O ?9 p1 U- p N<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
~3 s8 ?1 g$ D; l' a3 O: ]<P><FONT size=3>下面再补充新的内容:</FONT></P>
; n4 p, V7 y* \5 f! x! f<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、古代有的字有多个读音,如“探”既可读成现在的去声,也可读成阴平;“玩”可读成阳平和去声;“看”可读成去声和阴平。</FONT></P>0 O# f) T& i! ^/ j1 {4 T
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、现代轻声之类古读本调,如“着”、“了”、“过”。</FONT></P>
3 q4 t& ~ H' t' f" r; q, Z<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、变调之类按本调处理,如“野火烧不尽”中“不”应读成去声而不是按变调读成阳平。</FONT></P>
* z% t# B. C2 O E& R# o<P>
& L" ~) h* Z3 l: e8 I% V: D<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
; Y- s% M1 Q8 Y$ J) n. I {<P> v" s+ T* a- O" B8 V+ ^7 G2 ~6 s
<P>0 {! E5 }* F0 S+ d
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
+ u0 f0 q ]; `8 P. V8 x<P>
6 _- ]- H' _" r( t) m! Q; z6 {$ a<P><FONT size=3>下面介绍一种特殊的规则——<FONT color=#f70909>变格</FONT>(也叫<FONT color=#f70909>拗-救</FONT>)</FONT></P>7 }. P7 k m2 a5 t; U
<P>- C7 ~7 A" Q5 B8 h7 j
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>% F: n- U+ w! U0 `- a& U6 {2 ]7 y d
<P>2 e: k4 M6 _& z; }' a3 j, d+ A8 L
<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第一</FONT>、句中的拗救。</FONT></P>; C' D3 R8 K7 ^/ ]
<P>% g: ^0 p( a3 O- U2 Y6 V4 _/ c( M
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
. |* i" r6 N$ M<P>
' `# K! p6 K1 Z U6 O<P><FONT size=3>无为在歧路,儿女共沾巾。</FONT></P>
9 g5 T7 F% U3 z: F. f<P><FONT size=3>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>" f9 N: S2 N C
<P><FONT size=3>“无为在歧路”中平仄不符合前面介绍的规则,但是属于一种常见的变格,即用第三个字的仄声补救第四个字的平声(差不多相当于这样一看就把“歧”当成仄声了)</FONT></P>+ ~ c4 ~: Y( D$ A
<P><FONT size=3>同样的还有</FONT></P>) r2 D1 y2 V5 e* _+ X1 l% ^" i
<P><FONT size=3>回看射雕处,千里暮云平。</FONT></P>
4 p8 Z/ ~/ ]1 K! x; i" } K" {<P><FONT size=3>其中需要注意的是“看”要读成阴平而不是去声。(不懂的罚看前面的内容)</FONT></P>6 j) J1 U3 V8 _! W1 ~
<P>- R% E/ Z) f5 _ _$ f3 N
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>: b: Y3 o1 }6 {* J
<P>/ k( {/ O$ f/ b( R
<P><FONT size=3>千载琵琶作胡语,分明怨恨曲中论。</FONT></P>/ O1 B# b; ^- c# ^3 X+ U
<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>――<FONT face="Times New Roman">| </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
* t# \' r! N/ ~: L2 A<P><FONT size=3>“千载琵琶作胡语”中第二、四、六三字也不符合规则,但也是常用变格,这回用第五个字“作”(仄声)来补救。</FONT></P>: z! P/ w) x" r2 Y
<P>0 M& H- ]% l, T/ V+ f6 s' d- `
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>: y7 s. r G3 n( @; C9 {
<P>
1 s9 H; p( Z+ D. Q" P<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、出句拗,对句救</FONT></P>/ n) b" i2 z% i# s3 E d' z
<P>* M& D8 y, T- C% e
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
3 N, n/ g9 }0 o8 o% `- u/ M' x<P>) c' j; `% m6 d3 `, q
<P><FONT size=3>野火烧不尽,春风吹又生。</FONT></P>0 y8 x9 D1 R6 U( i1 X, U0 {
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">| |</FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-</FONT></P>
" M- m1 w* Y$ v' G<P><FONT size=3>第一句第四字“不”用下一句第三字“吹”补救。</FONT></P>
# K0 L& z; A L5 o U' f8 B<P><FONT size=3>一身报国有万死,双鬓向人无再青。</FONT></P>9 a* O+ @# Z+ _; I2 N9 v
<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman">| | | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―</FONT></P>" F: j6 g4 `1 A4 K
<P><FONT size=3>第一句第六字“万”用下一句第五字“无”补救。</FONT></P>
5 K6 S4 m' q* e) Y" q) H- R6 Z<P><FONT size=3></FONT></P>
& I6 o' G+ o5 }' p8 o f& w<P><FONT size=3></FONT></P>% b% }! k3 W3 A$ M. ~
<P><FONT size=3>变格因为唐代许多诗人都用,因此就成了正确用法了,而且这样用还会显得专业^_^</FONT>' Q0 u* d/ W0 p7 \0 |7 [
<P>
* d; X( ~: @8 y, u2 \8 H) j<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
6 b" n& a( A( A6 p( n
; Q. _1 b1 a7 }/ ?* U
5 u; {0 P! W& o% q- p[此贴子已经被作者于2006-5-16 23:17:14编辑过] ; `) c+ m n9 Z6 t
|