找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2727|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>2 X# C  S$ B6 a* c. z( [3 j* l
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
2 I7 k! Q# G# `. z: N<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>5 F) s( L+ @* e' m. A  R9 i& r2 E3 q
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
4 I0 m/ p6 o% p- m& s/ x<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
$ b- P1 k' Z# S% ?- _<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>% w7 ?$ W- V4 T* d* |) E# f
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>: l( j, |- c" S' C% X- f! o/ k
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
3 o% d* u* z/ e2 Q* b; r0 V<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
! N( X6 }" V! \5 t) a6 I<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>9 @+ K: @( V" r5 u4 x* \( W' u
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
# F# w2 o: L: R3 t. f<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>2 [! w8 z+ \# T( F+ u  I3 [
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>+ C4 ^" z' s" A8 K
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
& v9 b2 l3 q& R2 l<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
! I- v1 r* b( A* u<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
7 E# g9 _3 y9 Q! t7 i! q<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>$ u- r; |& k' T/ l# Q
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
& N* y- l: L" F+ v) f<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>/ T, U* B, L) G. O( z3 W  T
<P >(一)流水对<p></p></P>8 X- X( w+ S, D) R3 l. O) g
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>$ U1 m1 B5 D- _2 I+ a
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
/ b. F8 C6 i. ~! e<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
/ F0 W0 m; v) l7 W; {1 Z" \<P >(二)借对<p></p></P>
' e7 v8 l* B* \: N& U<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
% f- w! E; c8 y' D<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>6 s, G  A- Q$ A: w3 A
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>) w' T9 q6 G2 i# c% a
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>' p( e2 c0 m8 O" Y: j
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
/ ?  x# X0 I4 h! i7 B2 m<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>7 d: U. l6 |# S# I4 _8 B6 T
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
8 j7 ?" y- T* P( g" p( F7 y0 ~<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
8 {" z3 }4 Y7 L1 _/ g6 }/ E) v<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
6 t. L" f+ I4 g+ B5 L<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>0 l* [1 v7 ?9 p+ _% v& q& Y
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
, I( C3 t. w2 O$ |<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! b% z! g  v2 e9 y9 ~: i
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>2 W3 U; I! v9 z) H/ _' N
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>1 Z; T1 F8 T. G- J
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-4-22 00:39

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表